Οδηγός αγοράς και συντήρησης τροφίμων

Πώς διαβάζεται η ετικέτα ενός τροφίμου

Η ετικέτα συγκεντρώνει στοιχεία που βοηθούν να αναγνωρίσετε τι περιέχει ένα προϊόν, από πού προέρχεται και ποια είναι η διατροφική του αξία. Ο Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 εφαρμόζεται από τις 13 Δεκεμβρίου 2014 και ορίζει τις βασικές πληροφορίες που πρέπει να παρέχονται στους καταναλωτές. Η διατροφική δήλωση έγινε υποχρεωτική για τα περισσότερα προπακεταρισμένα τρόφιμα στις 13 Δεκεμβρίου 2016. Διαβάζοντας με τη σειρά την ονομασία, τα συστατικά, τις επισημάνσεις αλλεργιογόνων και τον πίνακα, μπορείτε να συγκρίνετε προϊόντα με κοινά κριτήρια.

Τι είναι υποχρεωτικό να αναγράφεται

Ο Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 καθορίζει τις βασικές υποχρεωτικές πληροφορίες για τα τρόφιμα που πωλούνται στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ανάμεσά τους βρίσκονται η ονομασία του τροφίμου, ο κατάλογος συστατικών, η καθαρή ποσότητα και, όπου απαιτείται, η προέλευση, η διατροφική δήλωση και οδηγίες χρήσης ή φύλαξης. Η ονομασία πρέπει να περιγράφει τι είναι το προϊόν· η εμπορική ονομασία ή η εικόνα της συσκευασίας δεν την αντικαθιστά.

Η ονομασία μπορεί να είναι η νόμιμη ονομασία που ορίζεται από κανόνες για συγκεκριμένο τρόφιμο, η καθιερωμένη ονομασία του ή, αν δεν υπάρχει τέτοια, περιγραφική διατύπωση. Με αυτόν τον τρόπο γίνεται σαφές αν πρόκειται, για παράδειγμα, για χυμό ή νέκταρ, ή για προϊόν που περιέχει υποκατάστατο αντί του συστατικού που υποδηλώνει η παρουσίασή του. Η ονομασία συνοδεύεται από πρόσθετες πληροφορίες όταν χρειάζεται να διευκρινιστεί η φυσική κατάσταση ή η επεξεργασία, όπως «σε σκόνη» ή «κατεψυγμένο».

Ο κατάλογος συστατικών παρατίθεται κατά φθίνουσα σειρά βάρους, όπως χρησιμοποιήθηκαν κατά την παρασκευή. Το συστατικό με τη μεγαλύτερη συμμετοχή εμφανίζεται πρώτο και εκείνο με τη μικρότερη τελευταία. Τα συστατικά δηλώνονται με την ειδική ονομασία τους, ενώ τα πρόσθετα αναγράφονται με την κατηγορία τους και την ονομασία ή τον αριθμό Ε. Όταν ένα συστατικό τονίζεται στην ονομασία ή στην εικόνα, μπορεί να δηλώνεται και η ποσότητά του ως ποσοστό, ώστε να φαίνεται πόσο περιέχει το τρόφιμο.

Η καθαρή ποσότητα αναγράφεται συνήθως σε μονάδες μάζας, όπως γραμμάρια ή κιλά, ή όγκου, όπως χιλιοστόλιτρα ή λίτρα. Για τρόφιμα μέσα σε υγρό, όπως λαχανικά σε άλμη, μπορεί να αναγράφεται επιπλέον το καθαρό στραγγισμένο βάρος. Το όνομα ή η επωνυμία και η διεύθυνση του υπεύθυνου επιχείρησης τροφίμων επιτρέπουν την αναγνώριση του φορέα που είναι υπεύθυνος για τις πληροφορίες.

Η χώρα καταγωγής ή ο τόπος προέλευσης δεν είναι υποχρεωτικά σε κάθε τρόφιμο. Απαιτούνται σε ορισμένες κατηγορίες, όπως συγκεκριμένα νωπά κρέατα, και όταν η παράλειψη θα μπορούσε να παραπλανήσει, ενώ ισχύουν ειδικοί κανόνες όταν δηλώνεται η προέλευση του τροφίμου αλλά διαφέρει από εκείνη του κύριου συστατικού. Η ετικέτα μπορεί επίσης να περιλαμβάνει ειδικές δηλώσεις διατροφής ή ιδιοτήτων, όπως «χωρίς προσθήκη ζάχαρης», μόνο όταν πληρούνται οι σχετικοί όροι. Ελέγξτε τη διατύπωση και όχι μόνο την προβολή της συσκευασίας: η συγκεκριμένη δήλωση περιγράφει ορισμένο χαρακτηριστικό, όχι κατ’ ανάγκη τη συνολική διατροφική αξία.

Ημερομηνίες και αλλεργιογόνα

Οι ημερομηνίες έχουν διαφορετική σημασία ανάλογα με τη διατύπωση. Η ένδειξη «ανάλωση κατά προτίμηση πριν από» αφορά την ποιότητα: μετά την ημερομηνία μπορεί να αλλάξουν χαρακτηριστικά όπως η γεύση ή η υφή, χωρίς αυτό από μόνο του να σημαίνει ότι το τρόφιμο είναι ακατάλληλο. Αντίθετα, η ένδειξη «ανάλωση έως» χρησιμοποιείται για τρόφιμα που αλλοιώνονται γρήγορα και συνδέεται με την ασφάλειά τους· ακολουθείτε την ημερομηνία που αναγράφεται στη συσκευασία. Η ημερομηνία μπορεί να συνοδεύεται από οδηγίες για το πού και πώς φυλάσσεται το προϊόν.

Το Παράρτημα II του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 ορίζει 14 κατηγορίες συστατικών ή ουσιών που προκαλούν αλλεργίες ή δυσανεξίες και πρέπει να δηλώνονται. Οι κατηγορίες είναι οι ακόλουθες:

• Δημητριακά που περιέχουν γλουτένη, όπως σιτάρι, σίκαλη, κριθάρι και βρώμη, καθώς και οι υβριδικές ποικιλίες τους και τα προϊόντα τους.
• Καρκινοειδή και προϊόντα τους· αυγά και προϊόντα αυγών· ψάρια και προϊόντα ψαριών, με τις εξαιρέσεις που προβλέπει το Παράρτημα.
• Αραχίδες και προϊόντα τους· σόγια και προϊόντα σόγιας, εξαιρουμένων συγκεκριμένων παραγώγων που απαριθμούνται στον Κανονισμό.
• Γάλα και προϊόντα γάλακτος, συμπεριλαμβανομένης της λακτόζης· καρποί με κέλυφος, όπως αμύγδαλα, φουντούκια, καρύδια, κάσιους, πεκάν, καρύδια Βραζιλίας, φιστίκια Αιγίνης και μακαντάμια.
• Σέλινο και προϊόντα του· μουστάρδα και προϊόντα της· σπόροι σησαμιού και προϊόντα τους, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών παράγωγων προϊόντων.
• Διοξείδιο του θείου και θειώδη σε συγκεντρώσεις άνω των 10 mg/kg ή 10 mg/l, εκφρασμένες ως συνολικό διοξείδιο του θείου· λούπινο και προϊόντα του· μαλάκια και προϊόντα τους.

Όταν αλλεργιογόνο υπάρχει ως συστατικό ή ως συστατικό σύνθετου συστατικού, η ονομασία του πρέπει να ξεχωρίζει καθαρά από τα υπόλοιπα συστατικά, για παράδειγμα με έντονα γράμματα, διαφορετικό τύπο γραφής ή χρώμα. Αν δεν υπάρχει κατάλογος συστατικών, η παρουσία του δηλώνεται με τη λέξη «περιέχει» και το όνομα του αλλεργιογόνου. Ελέγχετε την πλήρη ονομασία της κατηγορίας: για τα δημητριακά, για παράδειγμα, πρέπει να προσδιορίζεται το συγκεκριμένο δημητριακό που περιέχει γλουτένη.

Διατροφικός πίνακας

Ο διατροφικός πίνακας παρουσιάζει την ενέργεια και συγκεκριμένα θρεπτικά συστατικά ανά 100 g ή 100 ml τροφίμου. Οι τιμές ανά 100 g ή 100 ml αποτελούν κοινή βάση για τη σύγκριση προϊόντων, ακόμη και όταν οι συσκευασίες έχουν διαφορετικό μέγεθος. Για τα περισσότερα προπακεταρισμένα τρόφιμα η δήλωση έγινε υποχρεωτική στις 13 Δεκεμβρίου 2016, ενώ ο Κανονισμός προβλέπει εξαιρέσεις για ορισμένες κατηγορίες.

Στοιχεία διατροφικού πίνακα και τιμές αναφοράς ενηλίκων

Στοιχείο	Τιμή αναφοράς ενηλίκων	Τι συγκρίνετε ανά 100 g ή 100 ml
Ενέργεια	8.400 kJ / 2.000 kcal	Την ενεργειακή αξία που δηλώνεται σε kJ και kcal.
Λίπη και εκ των οποίων κορεσμένα	70 g και 20 g	Την ποσότητα συνολικών λιπών και κορεσμένων λιπαρών.
Υδατάνθρακες και εκ των οποίων σάκχαρα	260 g και 90 g	Τους συνολικούς υδατάνθρακες και τα σάκχαρα που περιλαμβάνονται σε αυτούς.
Πρωτεΐνες	50 g	Την ποσότητα πρωτεΐνης, ιδίως όταν συγκρίνετε προϊόντα της ίδιας κατηγορίας.
Αλάτι	6 g	Την ποσότητα αλατιού, η οποία υπολογίζεται από την περιεκτικότητα σε νάτριο.

Οι τιμές αναφοράς του πίνακα αφορούν ενήλικες και χρησιμεύουν για τον υπολογισμό ποσοστού ημερήσιας πρόσληψης, όταν αυτό αναγράφεται· δεν αποτελούν όρια για κάθε προϊόν ούτε περιγράφουν την ποσότητα που περιέχει η συσκευασία. Η υποχρεωτική σειρά των βασικών στοιχείων είναι ενέργεια, λιπαρά, εκ των οποίων κορεσμένα, υδατάνθρακες, εκ των οποίων σάκχαρα, πρωτεΐνες και αλάτι. Οι τιμές δίνονται ανά 100 g ή 100 ml, ενώ μπορεί να παρουσιάζονται επιπλέον ανά μερίδα, εφόσον η μερίδα προσδιορίζεται.

Για δίκαιη σύγκριση, κοιτάξτε πρώτα τις τιμές ανά 100 g ή 100 ml και βεβαιωθείτε ότι συγκρίνετε προϊόντα της ίδιας κατηγορίας και στην ίδια μορφή, για παράδειγμα στραγγισμένα με στραγγισμένα. Έπειτα εξετάστε τα στοιχεία που έχουν μεγαλύτερη σημασία για την επιλογή σας, όπως τα σάκχαρα ή το αλάτι, και χρησιμοποιήστε την τιμή ανά μερίδα μόνο για να εκτιμήσετε την ποσότητα που πραγματικά καταναλώνετε. Πρακτικός κανόνας: συγκρίνετε δύο ομοειδή προϊόντα ανά 100 g ή 100 ml και επιλέξτε εκείνο που ταιριάζει καλύτερα στα κριτήριά σας, ελέγχοντας παράλληλα τα συστατικά.

Συντήρηση και ασφάλεια των τροφίμων στο σπίτι

Η σωστή συντήρηση τροφίμων περιορίζει την ανάπτυξη μικροοργανισμών και βοηθά τα τρόφιμα να παραμένουν κατάλληλα για κατανάλωση. Η θερμοκρασία και η θέση φύλαξης έχουν σημασία, όπως και η προστασία από διαρροές και επαφή μεταξύ διαφορετικών τροφίμων. Στο ψυγείο και στον καταψύκτη, η ορθή αποθήκευση συνδυάζεται με καθαριότητα και τακτικό έλεγχο. Οι βασικοί κανόνες υγιεινής συμπληρώνουν τις πρακτικές φύλαξης σε κάθε στάδιο, από την προετοιμασία έως το σερβίρισμα.

Ψυγείο και καταψύκτης

Για ασφαλή φύλαξη, ρυθμίστε το ψυγείο στους 0–5 °C, ιδανικά περίπου στους 4 °C ή χαμηλότερα, και τον καταψύκτη στους −18 °C ή χαμηλότερα. Η κατάλληλη διάταξη περιορίζει τις διαρροές και βοηθά να βρίσκετε εύκολα τα τρόφιμα.

• Τοποθετήστε ωμό κρέας, πουλερικά και ψάρια σε κλειστά δοχεία στο χαμηλότερο ράφι, ώστε τυχόν υγρά να μην στάξουν πάνω σε έτοιμα τρόφιμα.
• Κρατήστε μαγειρεμένα φαγητά και τρόφιμα έτοιμα προς κατανάλωση σε καθαρά, κλειστά δοχεία στα επάνω ράφια, χωριστά από τα ωμά.
• Φυλάξτε γάλα και άλλα ευπαθή προϊόντα στα εσωτερικά ράφια, όπου η θερμοκρασία είναι συνήθως σταθερότερη, και όχι στην πόρτα που θερμαίνεται συχνότερα.
• Χρησιμοποιήστε τα συρτάρια για φρούτα και λαχανικά και αποθηκεύστε τα χωριστά από ωμό κρέας, σε καθαρή συσκευασία που περιορίζει την επαφή.
• Κλείνετε τα τρόφιμα σε κατάλληλα δοχεία ή σακούλες κατάψυξης, αφαιρώντας όσο γίνεται τον αέρα· χωρίστε τα σε μερίδες για ευκολότερη απόψυξη.
• Ωμό πουλερικό διατηρείται συνήθως 1–2 ημέρες και μαγειρεμένα περισσεύματα 3–4 ημέρες στο ψυγείο· στην κατάψυξη, τα κομμάτια πουλερικών κρατούν έως 9 μήνες για καλύτερη ποιότητα.

Στους −18 °C τα κατεψυγμένα τρόφιμα παραμένουν ασφαλή όσο διατηρούνται συνεχώς παγωμένα, αλλά η ποιότητά τους σταδιακά υποβαθμίζεται. Οι χρόνοι κατάψυξης είναι ενδεικτικοί για την ποιότητα· ακολουθήστε τις οδηγίες της συσκευασίας για τα συσκευασμένα προϊόντα.

Βασικοί κανόνες υγιεινής

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συνοψίζει στο πλαίσιο «Πέντε κλειδιά για ασφαλέστερα τρόφιμα» του 2006 βασικές πρακτικές για το σπίτι. Η καθαριότητα προστατεύει από τη μεταφορά μικροοργανισμών: πλύνετε τα χέρια με νερό και σαπούνι πριν από την προετοιμασία και μετά τον χειρισμό ωμών τροφίμων, και καθαρίζετε πάγκους, σκεύη και επιφάνειες που έχουν λερωθεί. Ο διαχωρισμός ωμών και μαγειρεμένων τροφίμων αποτρέπει τη διασταυρούμενη μόλυνση. Χρησιμοποιήστε διαφορετικά ή καλά πλυμένα μαχαίρια και επιφάνειες για ωμό κρέας και έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα, και μην αφήνετε τα υγρά του ωμού κρέατος να έρχονται σε επαφή με σαλάτες ή μαγειρεμένα φαγητά. Το καλό μαγείρεμα καταστρέφει πολλούς επικίνδυνους μικροοργανισμούς που μπορεί να βρίσκονται σε κρέας, πουλερικά, αυγά και θαλασσινά. Ο ΠΟΥ αναφέρει ως σημείο αναφοράς τους 70 °C στο εσωτερικό του φαγητού· σούπες και μαγειρευτά πρέπει να φτάνουν σε βρασμό. Το επαρκές μαγείρεμα έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή ορισμένοι μικροοργανισμοί μπορούν να προκαλέσουν ασθένεια ακόμη κι όταν το τρόφιμο φαίνεται φυσιολογικό. Η διατήρηση των τροφίμων σε ασφαλείς θερμοκρασίες περιορίζει τον πολλαπλασιασμό μικροοργανισμών. Η ζώνη κινδύνου είναι 5–60 °C: μην αφήνετε τρόφιμα για μεγάλα διαστήματα σε αυτή την περιοχή, καθώς η ανάπτυξη μπορεί να οδηγήσει και στον σχηματισμό τοξινών. Τέλος, ασφαλές νερό και κατάλληλες πρώτες ύλες μειώνουν την πιθανότητα εισαγωγής μικροβίων ή χημικών ρύπων στην κουζίνα. Επιλέγετε τρόφιμα σε καλή κατάσταση και χρησιμοποιείτε καθαρό νερό στην προετοιμασία· το πλύσιμο δεν μπορεί να καταστήσει ασφαλή μια ήδη ακατάλληλη πρώτη ύλη.

Έξυπνες αγορές και λιγότερη σπατάλη

Οι αγορές γίνονται πιο αποδοτικές όταν η σύγκριση βασίζεται σε κοινή μονάδα μέτρησης και όχι μόνο στην τιμή της συσκευασίας. Η εποχικότητα επηρεάζει τη διαθεσιμότητα των προϊόντων, ενώ στο ελαιόλαδο η κατηγορία καθορίζεται από συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Στα νοικοκυριά, ο προγραμματισμός των γευμάτων και η αξιοποίηση των τροφίμων που υπάρχουν ήδη μπορούν να περιορίσουν τις περιττές αγορές. Μικρές καταγραφές, όπως η τιμή ανά κιλό ή τα τρόφιμα που περισσεύουν μέσα στην εβδομάδα, κάνουν τις επιλογές πιο μετρήσιμες.

Τιμή ανά κιλό και λίτρο

Η τιμή μονάδας βοηθά να συγκρίνετε συσκευασίες διαφορετικού μεγέθους. Ο τύπος είναι: τιμή συσκευασίας ÷ καθαρή ποσότητα × 1.000, με την ποσότητα σε γραμμάρια για τιμή ανά κιλό ή σε χιλιοστόλιτρα για τιμή ανά λίτρο.

• Σημειώστε την τελική τιμή της συσκευασίας, για παράδειγμα 3,60 ευρώ, και την καθαρή ποσότητα που αναγράφεται, χωρίς να υπολογίζετε το βάρος της συσκευασίας.
• Για προϊόν σε γραμμάρια, μετατρέψτε την ποσότητα σε κιλά διαιρώντας με 1.000· τα 750 γραμμάρια αντιστοιχούν σε 0,75 κιλά.
• Για προϊόν σε χιλιοστόλιτρα, διαιρέστε επίσης με 1.000· τα 500 χιλιοστόλιτρα αντιστοιχούν σε 0,5 λίτρο, χωρίς μετατροπή σε γραμμάρια.
• Υπολογίστε την τιμή μονάδας: 3,60 ευρώ ÷ 0,75 κιλά = 4,80 ευρώ ανά κιλό για τη συσκευασία των 750 γραμμαρίων.
• Συγκρίνετε με συσκευασία ενός κιλού που κοστίζει 4,50 ευρώ: η δεύτερη έχει χαμηλότερη τιμή ανά κιλό, εφόσον συγκρίνετε το ίδιο προϊόν.

Πρακτικός κανόνας: επιλέξτε τη χαμηλότερη τιμή ανά κιλό ή λίτρο μόνο όταν οι δύο συσκευασίες έχουν ίδιο είδος και συγκρίσιμα χαρακτηριστικά. Καταγράψτε την τιμή μονάδας σε δύο προϊόντα κατά την ίδια επίσκεψη για να ελέγξετε τη σύγκριση.

Εποχιακά προϊόντα και ελαιόλαδο

Τα προϊόντα που βρίσκονται στην εποχή συγκομιδής τους είναι συνήθως ευκολότερο να βρεθούν σε μεγαλύτερη διαθεσιμότητα· αυτό μπορεί να επηρεάσει την τιμή, χωρίς να την καθορίζει μόνο του. Για παράδειγμα, τα εσπεριδοειδή συγκομίζονται κυρίως τους ψυχρότερους μήνες, ενώ οι ντομάτες είναι χαρακτηριστικό θερινό προϊόν. Η προέλευση, οι καιρικές συνθήκες και η απόσταση μεταφοράς επηρεάζουν επίσης την ποιότητα και το κόστος. Μια πρακτική σύγκριση είναι να σημειώσετε την τιμή ανά κιλό του ίδιου προϊόντος σε δύο διαφορετικές εβδομάδες της εποχής του. Οι κατηγορίες εμπορίας του ελαιολάδου καθορίζονται από τον Κανονισμό κατ’ εξουσιοδότηση (ΕΕ) 2022/2104. Τα όρια οξύτητας του πίνακα είναι μέγιστα χαρακτηριστικά των κατηγοριών· η οξύτητα από μόνη της δεν αρκεί για να προσδιορίσει την κατηγορία, καθώς εφαρμόζονται και άλλα χημικά και οργανοληπτικά κριτήρια.

Βασικές κατηγορίες ελαιολάδου και συνήθεις χρήσεις

Κατηγορία	Μέγιστη οξύτητα	Χαρακτηρισμός και χρήση
Εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο	0,8%	Παρθένο ελαιόλαδο ανώτερης κατηγορίας· χρησιμοποιείται ωμό ή στο μαγείρεμα.
Παρθένο ελαιόλαδο	2,0%	Παρθένο ελαιόλαδο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί απευθείας στη μαγειρική.
Ελαιόλαδο λαμπάντε	Πάνω από 2,0%	Δεν προορίζεται για άμεση κατανάλωση· οδηγείται για εξευγενισμό.
Εξευγενισμένο ελαιόλαδο	0,3%	Προκύπτει από εξευγενισμό και χρησιμοποιείται για την παρασκευή μειγμάτων ελαιολάδου.
Ελαιόλαδο αποτελούμενο από εξευγενισμένα και παρθένα ελαιόλαδα	1,0%	Μείγμα για άμεση διάθεση και καθημερινή μαγειρική.
Πυρηνέλαιο	1,0%	Προκύπτει από εξευγενισμένο πυρηνέλαιο με προσθήκη παρθένων ελαιολάδων και χρησιμοποιείται στη μαγειρική.

Για αγορά, ελέγξτε την ακριβή ονομασία κατηγορίας και συγκρίνετε προϊόντα της ίδιας κατηγορίας, όχι μόνο την τιμή ή το χρώμα τους.

Σπατάλη τροφίμων

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας για το 2023, στην Ευρωπαϊκή Ένωση δημιουργήθηκαν 58,2 εκατομμύρια τόνοι αποβλήτων τροφίμων, περίπου 130 κιλά ανά κάτοικο. Τα νοικοκυριά αντιστοιχούσαν στο 53% του συνόλου. Συνήθεις αιτίες είναι οι αγορές χωρίς έλεγχο των αποθεμάτων, οι ποσότητες μαγειρέματος που ξεπερνούν τις ανάγκες και η αγορά μεγάλων συσκευασιών που δεν καταναλώνονται εγκαίρως. Ένα απλό μέτρο είναι να προγραμματίζετε τα γεύματα για τις επόμενες ημέρες, αφού πρώτα ελέγξετε τι υπάρχει ήδη στα ντουλάπια και στο ψυγείο. Καταρτίστε λίστα με συγκεκριμένες ποσότητες, όπως δύο τεμάχια φρούτων ή μία συσκευασία οσπρίων, αντί για γενικές σημειώσεις. Για να ελέγξετε αν λειτουργεί, κρατήστε για επτά ημέρες μια σύντομη καταγραφή των τροφίμων που πετάχτηκαν και της αιτίας· η επανάληψη ενός είδους δείχνει τι χρειάζεται μικρότερη αγορά. Η σωστή αποθήκευση διευκολύνει την κατανάλωση πριν αλλοιωθούν τα τρόφιμα: τοποθετήστε όσα πρέπει να χρησιμοποιηθούν πρώτα σε εμφανές σημείο και μεταφέρετε τα μαγειρεμένα περισσεύματα σε καθαρά, κλειστά δοχεία. Σημειώστε πάνω στο δοχείο το περιεχόμενο και την ημερομηνία φύλαξης, ώστε να παρακολουθείτε τον χρόνο αποθήκευσης. Μερίδες που δεν πρόκειται να καταναλωθούν σύντομα μπορούν να καταψυχθούν σε ποσότητες κατάλληλες για ένα γεύμα. Τα περισσεύματα μπορούν επίσης να αξιοποιηθούν ως συστατικά σε επόμενο γεύμα, όπως μαγειρεμένα λαχανικά σε ομελέτα ή σούπα. Ο εβδομαδιαίος έλεγχος της καταγραφής και των δοχείων δείχνει αν μειώθηκαν τα τρόφιμα που απορρίπτονται.

Συχνές ερωτήσεις για τα τρόφιμα και τα ψώνια

Οι απαντήσεις συνοψίζουν βασικά κριτήρια για τις ημερομηνίες, τη φύλαξη, τα αλλεργιογόνα και τη σύγκριση τιμών.

Τι σημαίνει «ανάλωση κατά προτίμηση πριν από»;

Η ένδειξη «ανάλωση κατά προτίμηση πριν από» αφορά κυρίως την ποιότητα του τροφίμου, όπως τη γεύση, την υφή και το άρωμά του, όταν τηρούνται οι οδηγίες φύλαξης. Δεν αποτελεί από μόνη της ημερομηνία που δηλώνει ότι το προϊόν γίνεται αυτομάτως μη ασφαλές. Η διάκριση από την ένδειξη «ανάλωση έως», που αφορά την ασφάλεια, εξηγείται στην ενότητα για τις ημερομηνίες των ετικετών.

Ποια θερμοκρασία πρέπει να έχει το ψυγείο;

Το ψυγείο τροφίμων πρέπει να διατηρείται στους 0–5 °C, με στόχο περίπου τους 4 °C, ώστε τα ευπαθή προϊόντα να παραμένουν επαρκώς ψυχρά. Το εύρος 5–60 °C θεωρείται ζώνη κινδύνου, επειδή ευνοεί την ταχύτερη ανάπτυξη μικροοργανισμών· περισσότερες πρακτικές πληροφορίες για τη σωστή θερμοκρασία και τη φύλαξη θα βρείτε στην ενότητα συντήρησης και ασφάλειας τροφίμων στο σπίτι.

Πόσα είναι τα υποχρεωτικά αλλεργιογόνα στην ετικέτα;

Οι υποχρεωτικά δηλούμενες κατηγορίες αλλεργιογόνων είναι 14 και περιλαμβάνονται στο Παράρτημα II του Κανονισμού (ΕΕ) 1169/2011. Σε αυτές ανήκουν, μεταξύ άλλων, τα δημητριακά που περιέχουν γλουτένη, το γάλα, τα αυγά, οι ξηροί καρποί και η σόγια· η ενότητα για τις ετικέτες τροφίμων εξηγεί πού αναγράφονται και πώς αναγνωρίζονται.

Πώς συγκρίνω την τιμή δύο συσκευασιών;

Διαιρέστε την τιμή της συσκευασίας με την καθαρή ποσότητά της σε γραμμάρια ή χιλιοστόλιτρα και πολλαπλασιάστε επί 1.000 για να βρείτε την τιμή ανά κιλό ή λίτρο· για παράδειγμα, τα 2,40 € για 400 γραμμάρια αντιστοιχούν σε 6 € ανά κιλό. Συγκρίνετε τις τιμές μονάδας και όχι μόνο το ποσό στο ράφι, όπως περιγράφεται στην ενότητα για την τιμή ανά κιλό και λίτρο.